Whitepaper – Opinie

Fontys Hogeschool voor Journalistiek

In het laatste jaar van mijn opleiding op de Fontys Hogeschool voor Journalistiek volgde ik een minor bedrijfsjournalistiek. Met het magazine Freeze dat wij destijds in opdracht van de Politie Midden- en West-Brabant schreven werden we genomineerd voor de Zilveren Pluis. Die prijs heet inmiddels de Student Talent Award Customer Media. Ik schreef voor het magazine onder andere dit opiniërende artikel met bewust gekozen fictieve inleiding.

Whitepaper – Opinie

Op zoek naar nieuw bloed

Waarschijnlijk leidde hij rustig zijn leven. Lag hij ‘s avonds met zijn billen op de bank en zijn benen op tafel naar de tv te kijken. In stilte genietend van het koude biertje in zijn hand. Zijn opvliegende temperament heeft hij nooit verloren. Vandaar ook dat hij in december 2009 van zijn ingezakte bank wordt gelicht om zijn wapperende handjes in de boeien te laten slaan. In maart dit jaar belandt zijn DNA in de Nederlandse DNA-databank waar het Forensisch Instituut erachter komt dat zijn unieke profiel precies overeenkomt met de drie schaamharen die zeventien jaar eerder op het lichaam van Andrea Luten werden gevonden. De inmiddels 41-jarige Henk F. bekent.

Henk F. is niet de enige persoon die in de Nederlandse DNA-databank is opgenomen. Hij wordt vergezeld door 92.323 anderen. Het Nederlands Forensisch Instituut verwacht bovendien een sterke groei aan opgeslagen profielen in 2010. Waar in 2005 namelijk alleen veroordeelden van geweld- en zedendelicten in de databank werden opgenomen, komen veelplegers daar sinds vorig jaar ook voor in aanmerking. Sinds mei jongstleden is de wet DNA-onderzoek bij veroordeelden eveneens van toepassing op plegers van ieder misdrijf waarbij je voorlopige hechtenis kunt krijgen. De databank wordt dus moeilijk te omzeilen, zelfs voor plegers van lichte vergrijpen.

Wat heeft u daarop te zeggen?

Bart van Gils is strafpleiter bij Molkenboer en Van der Kolk Advocaten.
Hij ziet een maatschappelijke waarde in de DNA-databank, maar vindt het om meerdere redenen belangrijk dat we er sceptisch tegenover blijven staan.

“Nieuwe wetgeving zorgt voor een grotere pakkans en dat kan voordelig zijn. Bij een zwaar delict zoals moord, is de maatschappij er enorm bij gebaad een oplossing te zien. Maar dat geldt niet voor alle zaken. Stel bijvoorbeeld dat jouw DNA vijf jaar geleden werd gevonden bij diefstal in een woning en je nu weer in aanraking komt met de politie. Je DNA wordt door de databank gehaald en wat blijkt? Het matcht met het gevonden DNA-profiel van de overval. Probeer na al die tijd nog maar eens met een alibi op de proppen te komen, geen mens weet meer wat hij die dag heeft gedaan. En wie zegt dat er geen sprake is van een misverstand? Indien iemand bewust of onbewust een spoor van een ander op een bepaalde plek achterlaat kan ik als strafrechtadvocaat natuurlijk altijd twijfel zaaien, maar wat kan ik na zoveel jaar nog aantonen?

Ik vind bovendien dat er veel vertrouwen ligt bij het Nederlands Forensisch Instituut. De vraag is namelijk of zij wel genoeg capaciteit hebben om zorgvuldig om te gaan met al deze DNA-profielen. Voorzichtigheid is geboden, misschien is het daarom ook verstandig controle door derden te laten uitvoeren.”

De DNA-databank feiten en cijfers

  • In 2005 tekende Nederland het verdrag van Prüm. Hierin staat dat wij DNA-profielen uit de Databank uitwisselen met andere EU landen. Er zijn in Europa acht landen met een DNA-databank. Nederland, Duitsland, Engeland, Finland, Hongarije, Noorwegen, Zweden en Kroatië.
  • De DNA-databank wordt beheerd door het Nederlands Forensisch Instituut. De Minister van Justitie is eindverantwoordelijke over de databank.
  • In de databank zit het DNA van verdachten, veroordeelden en overleden slachtoffers. Mocht het DNA-profiel om wat voor reden dan ook worden verwijderd, dan wordt ook het celmateriaal vernietigd.
  • Het hangt af van het delict dat de burger heeft gepleegd hoe lang zijn DNA wordt bewaard. De DNA-profielen mogen achttien tot dertig jaar bewaard worden.

Maartje Berger is jeugdstrafrechter, werkt bij Defence for Children en schreef het artikel ‘Recht op privacy van minderjarige delinquenten – over justitiële documentatie en DNA-afname bij jeugdigen’

Maartje Berger vindt dat de DNA-databank een goede opsporingsmethode kan zijn, maar vraagt om meer maatwerk bij minderjarigen.

“In principe is Defence for Children niet tegen de DNA-databank. Het is een goed opsporingsmiddel. Maar het moet een belangenafweging worden die per zaak wordt bekeken. Hoe groot is de kans dat het kind in herhaling valt en hoe erg is het delict? Bij minderjarige veelplegers, geweld- en zedendelinquenten kun je stellen dat opname in de DNA-databank nuttig is. Maar momenteel zijn er bijna twaalfhonderd DNA-profielen van minderjarigen opgeslagen en we mogen ervan uitgaan dat velen alleen beschuldigd worden van slechts een licht vergrijp. Je kunt je dus afvragen of het terecht is een DNA-profiel meteen twintig jaar te bewaren. Kinderen zijn kwetsbaar en moeten zich nog ontwikkelen. Op grond van leeftijd mag je zeggen dat ze nog moeten leren van hun fouten. Het zou hier naar alle waarschijnlijkheid om een uitschieter kunnen gaan waarvoor ze een taakstraf krijgen. Je moet ze niet nog eens straffen door opname in de databank, want dan is er eerder sprake van privacy schending dan van een opsporingsmethode waarvoor de DNA-databank in beginsel bedoeld is.

Opiniestuk voor jou

Een whitepaper is een goede manier om e-mailadressen te verzamelen voor jouw e-mailmarketing. Een longread doet het goed voor jouw SEO. Heb je interesse in een sterk inhoudelijk artikel?